
· 3 phasic:
این تکنیک برای بررسی هرچه بهتر پاتولوژیهای کبد با جزئیات و دقت بیشتر استفاده میشود؛ برای مثال در مبتلایان به هپاتوسلولار کارسینوما، همانژیوما و انواع تومورهای خوشخیم و بدخیم. اسکن تریفازیک به کمک اسکنرهای MDCT (multi-row detector CT) ممکن میگردد. مزایای این نوع اسکنرهای CT عبارتند از:
- اسلایسهای نازکتر: باعث کاهش بعضی آرتیفکتها (مثل partial volume effect) میشود و در نمایانسازی ضایعات کوچک نیز مفید است.
- زمان جمعآوری داده کمتر است.
- کولیماسیون محدودتر: موجب بهبود کیفیت تصویربرداری میگردد.

درمورد کبد...
بزرگترین غدۀ بدن است و در ناحیۀ هیپوکوندریک راست، اپیگاستریک و بخشی هم در هیپوکوندریک چپ قرار دارد. دارای ۴ لوب هست: مربعی (quadrate)، دُمی (caudate)، راست (بزرگ) و چپ (کوچک). کیسۀ صفرا در لوب راست (بزرگ) قرار میگیرد. به طور معمول خونرسانی کبد ۲۵٪ توسط شریان هپاتیک و ۷۵٪ توسط ورید پورت (portal vain) انجام میشود.

مراحل اسکن:
· آمادگی بیمار و ضروریات قبل از اسکن:
- ناشتا بودن مریض (حداقل ۴-۶ ساعت)
- پیگیری حساسیت دارویی (چون از مواد حاجب تزریقی استفاده میشود)
- پرسش در مورد بیماریهای زمینهای (دیابت، فشار خون، بیماریهای کلیوی و...)
- بررسی پارامترهای مهم آزمایش خون:
۱) اوره: مقدار نرمال در بزرگسالان ۷-۲۰ / در کودکان ۳.۵-۷ / در نوزادان ۱۰-۳۰
۲) کراتین: مقدار نرمال در مردان ۰.۷ تا ۱.۲ / در زنان ۰.۵ تا ۰.۹
(همۀ موارد با واحد mg/dl)
· انجام اسکن:
در ۳ مرحله صورت میگیرد؛ فاز شریانی، فاز وریدی و فاز تأخیری که تایمهای متفاوتی دارند. (در ادامه بررسی خواهد شد...)
- پوزیشن بیمار:
بیمار به صورت سوپاین خوابیده و دستها در بالای سر قرار میگیرد.
- درمورد اسکن...
جهت اسکن کرانیوکادال (از سر به سمت پا) هست و معمولا از دیافراگم تا کرست ایلیاک اسکن میشود.
* در بعضی مراکز در فاز ورید پورت، اسکن کامل شکم و لگن انجام میشود.
- درمورد ماده حاجب...
مقدار: حدود 100 تا 120 ml
غلظت: ۳۰۰-۳۷۰ میلیگرم ید
سرعت (rate) تزریق: ۴-۵ میلیلیتر بر ثانیه
* در افراد چاق تا ۱۸۰ میلیلیتر میتوان از ماده حاجب استفاده کرد.
* در افرادی که دچار سیروز کبدی هستند (به دلیل کاهش میزان پرفیوژن کبدی)، میتوانیم از مقادیر بیشتری از ماده حاجب استفاده کنیم تا پارانشیم کبد، کنتراست خوبی داشته باشد.
- ضخامت اسلایس: ۲.۵ تا ۵ میلیمتر
* برای دستیابی به تصاویری با کیفیت بالا (مخصوصا در CTA اندامها) حداقل باید بین ۵۰٪ اسلایسهای گرفتهشده فاصله وجود نداشته باشد (pitch تصاویر از 1 بزرگتر نباشد.)
* استفاده از ضخامت خیلی کم (کمتر از ۲) باعث افزایش نویز میگردد و ممکن است در تشخیص اشکال ایجاد کند.
· فازهای تصویربرداری:
- فاز شریانی (EAP & LAP)
- فاز ورید پورت (PVP)
- فاز تعادلی/بینابینی/تاخیری (EQP)
فاز | تایم |
EAP | 20 – 25 sec |
LAP | 30 – 35 sec |
PVP | 60 – 70 sec |
EQP | ~ 3 min |
- نکاتی در این مورد...
* در این فاز شریانی LAP بیشترین تفاوت بین ضایعات هایپرواسکولار و پارانشیم کبدی دیده میشود.
* بیشترین افزایش کنتراست پارانشیم کبدی: فاز ورید پورت (PVP)
* تفاوت بین پارانشیم کبدی و عروق در فاز تعادلی کمترین میزان است.
* کنتراست پارانشیم کبد مجزا از سرعت تزریق هست و به حجم کلی ماده کنتراست بستگی دارد.
